Kiralık Evde Cihaz Arızası: Kiracı mı Ev Sahibi mi Öder?

Doğal eskime mi kullanım hatası mı: masrafı kim üstlenir?

Genel ilke şudur: Ev sahibi, kiraya verdiği evi ve birlikte teslim ettiği cihazları (demirbaşları) çalışır durumda tutmakla; kiracı ise bu cihazları makul özenle kullanmakla yükümlüdür. Buna göre normal aşınma ve yaşa bağlı ömür sonu arızaları çoğu kira ilişkisinde ev sahibinin sorumluluğundadır; kiracının kusuruna, ihmaline veya hatalı kullanımına bağlı arızalar ise kiracıya aittir. Ayrımın özü kusurun kimde olduğudur, cihazın kime ait olduğu değil.

Bir arızanın 'doğal ömür sonu' mu yoksa 'erken/hatalı kullanım' mı olduğunu değerlendirmede cihaz yaşı önemli bir ipucudur. Sektör ortalaması olarak büyük beyaz eşyanın kullanım ömrü 10–15 yıl aralığındadır; ABD Enerji Bakanlığı (US DOE) ve NAHB verilerinde buzdolabı ortalama ~14 yıl, çamaşır makinesi ~13 yıl, bulaşık makinesi ~15 yıl olarak geçer (bunlar sektör ortalamalarıdır; KKTC'de sahil nemi ve şebeke voltajı dalgalanmaları bu süreleri kısaltabilir). Örneğin 12 yaşındaki bir buzdolabının kompresörünün arızalanması yaşa bağlı doğal bir sonuçtur ve tipik olarak ev sahibini ilgilendirir; buna karşılık bir yaşındaki çamaşır makinesinin pompasına cepte unutulan bir tokanın kaçıp arıza yaratması kullanım/ihmal kaynaklıdır ve tipik olarak kiracıyı ilgilendirir.

Hangi arızayı kim öder? Sorumluluk tablosu

Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan arıza örneklerini 'arıza örneği — tipik sorumlu — neden' düzeninde özetler. Bu bir genel ilke çerçevesidir; her vakada nihai ayrım yerinde arıza-tespit raporuyla ve sözleşme hükümleriyle netleşir.

• ✓Eski buzdolabının kompresörü ömür sonunda arıza yaptı — Ev sahibi — yaşa bağlı doğal aşınma, kullanıcı kusuru yok.
• ✓Çamaşır makinesi pompasına bozuk para, çorap veya toka kaçtı — Kiracı — cebin boşaltılmaması; yabancı cisim (kullanım/ihmal).
• ✓Bulaşık makinesine elde yıkama deterjanı konup köpük taşmasıyla arıza oluştu — Kiracı — yanlış sarf malzemesi kullanımı.
• ✓Klima gazı yıllar içinde azaldı ya da rutin bakım gerekiyor — Ev sahibi (sözleşmede aksi yoksa) — normal bakım ve aşınma.
• ✓Klima iç ünitesi ya da beyaz eşya taşınırken düşürülüp kırıldı — Kiracı — darbe, taşıma kusuru.
• ✓Filtre tıkanması, kireçlenme veya temizlik ihmalinden kaynaklanan arıza — Kiracı — düzenli kullanıcı bakımının yapılmaması.
• ✓İlk kurulum/montaj hatasından kaynaklanan arıza — Ev sahibi ya da kurulumu yapan taraf — kullanıcı kusuru değil.
• ✓Bina elektrik tesisatı veya voltaj dalgalanması cihazı yaktı — Genellikle ev sahibi (yapısal/altyapı sorumluluğu) — ancak koruyucu ekipman (regülatör) konusu sözleşmeye göre tartışmalı olabilir.
• ✓Not: Bu tablo genel ilkeyi özetler; sözleşmenizdeki demirbaş ve bakım maddeleri sorumluluğu farklı düzenleyebilir.

Arıza-tespit raporu anlaşmazlığı nasıl çözer?

Kiracı ile ev sahibi arızanın nedeninde anlaşamadığında belirleyici olan, bağımsız uzman servisin hazırladığı yazılı arıza-tespit raporudur. Teknik ekip cihazı yerinde inceler, arızanın kök nedenini (aşınma/ömür sonu mu, yoksa yabancı cisim, darbe, yanlış kullanım gibi kullanıcı kusuru mu) tespit eder ve bunu fotoğraflı olarak rapora geçirir. Rapor iki tarafa da yazılı verildiği için, masrafın kime ait olduğu tahmine değil belgeye dayanır.

KKTC'de yerinde arıza tespiti (keşif) bedeli 2026 itibarıyla 2.500 TL'dir. Onarım yapılması hâlinde işçilik 6 ay yazılı garanti kapsamındadır. Keşif ücretini ve olası onarım masrafını hangi tarafın üstleneceğini önceden yazılı olarak kararlaştırmak, sonradan çıkacak anlaşmazlığı önler; uygulamada bu bedel çoğu zaman raporda kusurlu bulunan tarafa yüklenir ya da taraflar arasında paylaşılır. Fatura ve raporun saklanması, ileride sözleşme yenileme veya depozito kesintisi tartışmalarında da işinize yarar.

Kiracı olarak arıza fark ettiğimde adım adım ne yapmalıyım?

Bir arıza fark ettiğinizde amacınız ikincil hasarı önlemek ve nedeni belgelemektir. Aşağıdaki adımlar hem güvenliği hem de olası bir sorumluluk tartışmasında elinizi güçlü tutar.

1. 1Cihazı kullanmayı durdurun ve fişini çekin; su ya da gaz kaçağı varsa ilgili vanayı kapatın. Böylece küçük arızanın büyümesini önlersiniz.
2. 2Arızayı ve varsa görünür nedeni (su birikintisi, yanık kokusu, ekrandaki hata kodu, kırık parça) fotoğraf ve videoyla, tarih belli olacak şekilde belgeleyin.
3. 3Ev sahibine sözlü değil yazılı olarak (mesaj ya da e-posta) bildirin; tarihli yazılı bildirim, arızayı zamanında haber verdiğinizin ispatıdır.
4. 4Kendi başınıza büyük onarıma ya da parça değişimine girişmeyin; yetkisiz müdahale hem garantiyi hem de sorumluluk dengesini bozabilir.
5. 5Taraflar nedende anlaşamıyorsa bağımsız uzman servisten yerinde arıza-tespit raporu isteyin (keşif 2.500 TL) ve masrafı rapora göre paylaşın.

Kiralık veya yazlık evi kapatırken/açarken hangi cihaz kontrollerini yapmalıyım?

Uzun süre boş kalacak bir kiralık ya da yazlık evde cihazları doğru kapatmak, dönüşte 'arıza gibi görünen' ama aslında ihmalden doğan sorunları (küf kokusu, donmuş su, prizde nem) önler. Aşağıdaki kontroller elektrik ve gaz gerektirmeyen, kullanıcının güvenle yapabileceği adımlardır.

1. 1Kapatırken — Buzdolabı: İçini boşaltın, kapatın, temizleyip kurulayın ve kapağını hafif aralık bırakın; kapalı ve nemli iç ortam küf ve kokuya yol açar.
2. 2Kapatırken — Çamaşır ve bulaşık makinesi: Tahliye filtresi/hortumundan kalan suyu boşaltın ve kapağı aralık bırakın; içeride kalan durgun su koku ve donma riski yaratır.
3. 3Kapatırken — Su ve elektrik: Ana su vanasını kapatın; voltaj dalgalanmasına duyarlı cihazları prizden çekin (kalıcı bağlı klima için bakım ayrıca planlanır).
4. 4Kapatırken — Klima: Filtreyi yıkayıp kurutun ve iç üniteyi temizleyin; uzun kapalı dönem sonrası açılış detayları için 'Yazlık ve Sahil Evinde Klima' rehberine bakın.
5. 5Açarken — Kontrol: Prizleri ve su vanasını açmadan önce görünür sızıntı, nem ve hasar kontrolü yapın; cihazları tek tek kısa süre çalıştırıp ses, koku ve su kaçağını gözleyin.
6. 6Açarken — Arıza görürseniz: Cihazı kullanmadan önce fotoğrafla belgeleyin ve yukarıdaki yazılı bildirim adımlarını izleyin; ev sahibiyle sorumluluk paylaşımını rapora dayandırın.

Taşınırken cihaz sökme, takma ve nakliye sorumluluğu kimde?

Kiracı taşındığında, ev sahibine ait demirbaş cihazlar evde kalır; kiracının kendi cihazları onunla birlikte taşınır. Split klima gibi cihazların sökülmesi, yeni evde takılması ve nakliyesi ayrı ücretli bir servistir ve bu masrafın kime ait olduğu cihazın kime ait olduğuna ve sözleşmeye göre belirlenir. Taşıma sırasında kiracının ya da nakliyecinin kusuruyla oluşan hasar (düşürme, çarpma) tipik olarak kiracıya aittir; söküm-takma ve taşıma sürecinin kapsamını 'Beyaz Eşya Söküm-Takma ve Taşıma' rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Anlaşmazlığı en aza indirmenin en pratik yolu, taşınma başında ve sonunda demirbaş cihazların durumunu (çalışır/çalışmaz, görünür hasar) yazılı bir envanter ve fotoğrafla kayıt altına almaktır. Girne, İskele ve Karpaz gibi bölgelerde randevulu söküm-takma, taşıma ve arıza-tespit için servis talebi oluşturabilirsiniz.

Bu içerik hukuki danışmanlık mıdır?

Hayır. Bu rehber, kiralık evde cihaz arızası sorumluluğuna dair genel ilkeleri ve teknik servis sürecini açıklar; hukuki danışmanlık değildir. Somut bir uyuşmazlıkta belirleyici olan yazılı kira sözleşmeniz ve KKTC mevzuatıdır; sözleşmedeki demirbaş ve bakım hükümleri, burada özetlenen genel ilkenin önüne geçebilir. Anlaşmazlık sürüyorsa yazılı sözleşmenizi ve bağımsız uzman servisin arıza-tespit raporunu esas alın, gerekirse bir hukuk danışmanına başvurun.

Sık sorulan sorular

Kiralık evde buzdolabı bozulursa kim öder?

Doğal eskime veya ömür sonu arızasında masraf genellikle ev sahibine; yabancı cisim, darbe veya ihmal kaynaklı arızada genellikle kiracıya aittir. Kesin ayrım, bağımsız uzman servisin yazılı arıza-tespit raporuyla netleşir; yerinde keşif 2026 itibarıyla 2.500 TL'dir.

Ev sahibi arızayı tamir ettirmezse ne yapabilirim?

Arızayı yazılı olarak (mesaj/e-posta) bildirdiğinizi belgeleyin ve bağımsız uzman servisten arıza-tespit raporu alarak talebinizi somutlaştırın. Sözleşme ve KKTC mevzuatı çerçevesinde haklarınızı bir hukuk danışmanıyla değerlendirebilirsiniz; bu içerik hukuki danışmanlık değildir.

Keşif ve arıza-tespit ücretini kiracı mı ev sahibi mi öder?

Yerinde keşif bedeli 2026 itibarıyla 2.500 TL'dir. Bu bedeli kimin üstleneceğini taraflar önceden yazılı kararlaştırmalıdır; uygulamada çoğu zaman raporda kusurlu bulunan taraf üstlenir ya da masraf paylaşılır.

Kira sözleşmesi bu kuralları değiştirebilir mi?

Evet. Sözleşmedeki demirbaş ve bakım maddeleri sorumluluğu farklı düzenleyebilir ve genel ilkenin önüne geçer. Bu nedenle her vakada önce yazılı sözleşme hükümlerine bakılmalıdır.